Rotavirüs: Aşının Önemi ve Küçük Yaşta Enfeksiyonun Yayılmasını Önlemenin Yolları

Havaların soğuması ve kapalı alanlarda vakit geçirme süresinin artması, enfeksiyonların hızla ve kolayca yayılmasına neden olabiliyor. Dünyada özellikle 5 yaş altındaki çocuklar arasında görülen rotavirüs enfeksiyonu bu süreçte öne çıkan hastalıklar arasındadır. Altunizade Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Ekin Pasinlioğlu, Aralık ile Ocak aylarında vaka sayılarının yükseldiğini ve yılda yaklaşık 25 milyon çocuğu etkilediğini, bunun sonucunda 215 binden fazla çocuğun hayatını kaybettiğini belirtiyor. Rotavirüsün kuluçka süresi genellikle 2-4 gün sürer; ardından ateş, kusma ve günde 10’a kadar varan ishal ile karın ağrısı ve halsizlik görülebilir. Genel olarak, her çocuk 5 yaşına gelene kadar rotavirüs enfeksiyonu geçirir.

Tedavide özel bir antiviral ilaç bulunmamakta; ana amaç kaybedilen sıvıyı yerine koymaktır. Aileler çoğu zaman hastaneye başvurmadan kendi kendine geçmesini bekler ya da antibiyotik ile ishal kesicilere yönelir. Ancak bu yaklaşım doğru değildir ve en kısa sürede doktora başvurulması gerekir. Dr. Pasinlioğlu, çocukları rotavirüsünden korumak için uygulanacak beş temel kuralı ve sık yapılan hataları vurgulamıştır.

Aşısını zamanında yaptırın Rotavirüse karşı en etkili koruma, aşı yaptırmaktır. Her iki aşı da canlı olup, etkileri birbirine göre üstün değildir. Aşılama altıncı hafta itibarıyla başlayabilir; ilk doz 14 haftadan önce uygulanmalı ve son doz bebeğin 8 ayını doldurmadan tamamlanmalıdır. Hangi aşıyla başlanırsa o seri ile devam edilmelidir. Marka bilgisi bilinmiyorsa üç dozluk bir şema uygulanır. Roma aşısı devlet takviminde yer almasa da, hekim önerisiyle yapılan aşılamanın hastalığın ağır geçmesini ve sıvı kaybı riskini azalttığı ifade edilmektedir.

El hijyenine dikkat edin Rotavirüs, kontamine su ve gıdalar, dışkı ile temas etmiş eller ve yüzeyler üzerinden kolayca bulaşabilir. Özellikle tuvalet sonrası, bez değiştirme sırasında ve eve geldiğinizde en az 20 saniye sabunlu suyla el yıkamak gerekir. Bez değiştirirken eldiven kullanımı faydalıdır. Kalabalık ortamlarda hijyenin sağlanması ve yüzeylerin temiz tutulması bulaşmanın önlenmesinde önemli rol oynar. Küçük çocukların ellerini temiz tutmak ise büyüklerin sorumluluğundadır.

Oyuncaklar ve ortak yüzeyler Rotavirüs yüzeylerde saatlerce hatta günlerce canlı kalabilir. Bebeklerin oyuncaklara ağızlarını götürdüğü düşünülürse, oyuncaklar ile mama sandalyesinin tepsisi, kapı kolları ve ortak dokunulan yerlerin düzenli temizliği çok önemlidir.

Yiyecek ve içecek hijyeni Biberonlar, emzikler ve mama hazırlama kapları hijyen açısından kritiktir. Hazırlanan mamaların temiz suyla hazırlanması, biberonların sterilizasyonunun düzenli yapılması ve yiyeceklerin hijyenik koşullarda yıkanıp saklanması enfeksiyon riskini azaltır. Dışarıda ise çocuğun kendi bardak kullanımına dikkat edilmelidir.

Hasta kişilerle temas Rotavirüs özellikle çocuklar arasında hızlı bulaşır; çevrede ishal veya kusma olan kişilere yakın temastan kaçınmak gerekir.

Dikkat! Bu hatalar sık yapılır: Antibiyotikler virüse karşı etkisizdir ve yalnızca uzun süreli hastane yatışlarında ikincil enfeksiyonları önlemek amacıyla kullanılabilir. Kusma ilaçları yalnızca doktor gözetiminde ve hastane koşullarında uygulanmalıdır. İshal kesiciler bağırsak hareketlerini yavaşlatarak durumu kötüleştirebilir. Şikayetler başladığında doktora başvuru en doğru adımdır; hastaneye geç başvurma ve uygunsuz kendi kendine tedavi yaygın gördüğümüz sorunlardandır.