Şantiye ve Konteyner Kentlerde Yangın Güvenliğine Dair Kritik Uyarılar ve Uygulama Adımları
Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi İş Sağlığı ve Güvenliği Bölümü’nden Arş. Gör. Dr. Tuğçe Oral, şantiye alanları ile konteyner kentlerdeki yangın risklerine dair önemli tespitler paylaştı. Yangın riskini değerlendirmeden şantiye başlatılmamalı ifadesiyle başlayan konuşmasında, şantiyelerde yangın riskinin büyük bölümünün mesai sonrasında konteynerlerde konaklama sırasında ortaya çıktığına işaret etti. Dr. Oral, riskleri azaltmak için atılması gereken temel adımları şöyle özetledi:
Yangın Risk Değerlendirmesi Şantiyenin türü, konumu ve çevresi dikkate alınarak ayrıntılı bir Yangın Risk Değerlendirmesi yapılması temel öneri olarak vurgulanıyor. Bu değerlendirme sonucunda; kaba işler dönemi için temel İSG eğitimi kapsamında yangınla mücadele ekipmanlarının konumu, acil durum ekibi listesi ile ikaz–uyarı butonlarının yeri paylaşılmalı, ince işler aşamasında ise etkili bir yangın algılama sistemi kurulmalı, yangın söndürme ekipmanları eksiksiz ve kolay ulaşılabilir olmalı, tüp basınçları düzenli olarak kontrol edilmelidir. Ayrıca acil durum ekiplerinin eğitimi ve uygulama becerileri güçlendirilmeli, çalışma alanı ve çevre düzeni titizlikle korunmalıdır. Geçiş yolları önceden belirlenmeli ve bu alanlara malzeme konulmasına kesinlikle izin verilmemelidir. Acil kaçış yollarının engellenmemesi için saha düzeni sürekli denetlenmelidir. Proje başlangıcında acil durum planları ve tahliye prosedürleri hazırlanmış ve uygulamaya hazır halde bulunmalıdır. Bu maddelerin sürekliliği ise düzenli saha kontrolleri ve çalışan farkındalığının artırılmasıyla sağlanır.
Eğitimin Önemi Yangın güvenliği eğitiminin kritik rolüne değinen Dr. Oral, tehlikeli sınıflardaki iş kollarında kullanılan makine ve ekipmanların yangına yol açabileceğini öne sürüyor. Bu nedenle Temel İSG Eğitimi’nin teknik konular bölümüne, saha özelinde içerikler eklenerek ve acil durum ekibi dahil tüm çalışanlara yangınla mücadele ekipmanlarının doğru kullanımı öğretiliyor; teorik bilgiler uygulamalı tatbikatlarla pekiştiriliyor. Eğitimin kapsamı; yangının oluşumu ve evreleri, sınıflandırması, uygun söndürücü seçimi, riskler ve kimyasallar, acil davranışlar, müdahale ekiplerinin görevleri ve ilk yardım konularını kapsıyor.
Yangın Tüpleri ve Kontroller Yangın ekipmanlarının düzenli denetimi üzerinde duran Dr. Oral, acil çıkış yollarının günlük kontrolünün önemli olduğunu belirtiyor. Ayrıca yangın tüplerinin her ay basınç kontrolünden geçirilmesi ve etiketlenmesi gerektiğini hatırlatıyor; hazır olmayan bir söndürücü, yangın anında durumu büyük ölçüde kötüleştirebilir.
Yangın Anında Yapılacaklar Proje başlangıcında her aşamaya uygun bir yangın güvenliği planının olması gerektiğini söyleyen Dr. Oral, kontrolü sağlayacak adımları şu şekilde özetliyor: yangını fark eden kişi hem en yakın söndürücüye ulaşmalı hem de alarmı devreye almalıdır; çalışanlar belirlenen kaçış güzergahını izleyerek toplanma alanına yönelmelidir ve zorunlu olmadıkça müdahaleye girişmemelidir. Yetkili acil durum ekipleri ise müdahaleyi yönetmeli ve diğer görevliler itfaiye ile iletişimi sağlamalıdır.
Konteyner Kentlerde En Büyük Tehlike: Isıtıcılar Kış mevsiminde konteyner kentlerin riskli olduğunu söyleyen Dr. Oral, alev almaz malzemelerle kaplı konteynerler ve yangına dayanıklı eşyalar kullanımının önemine işaret ediyor. Her konteynerde yangın söndürme tüpü, dedektör, yangın alarm sistemi ve çevrede su kaynağı bulunması gerektiğini vurguluyor. Ayrıca konteyner yaşam alanlarında yaşayan ailelere yangın sınıfları ve doğru müdahale konularında eğitimler ve tatbikatlar yapılmalı, kaçış ve toplanma alanları ile hızlı tahliye senaryoları oluşturulmalıdır.
Elektrik Tesisatlarına Dikkat Konteynerlerde elektrik tesisatlarının sık görülen yangın nedeni olduğuna değinen Dr. Oral, halojen içermeyen kablolar tercih edilmesi gerektiğini; kabloların düzenli muayene edilip kesik kopuk olmamalarına özen gösterilmesi gerektiğini ifade ediyor. Ayrıca uygun sigorta ve devre kesicilerin bulunması, doğru kapasite hesaplarının yapılması ve elektrik sistemlerinin topraklanması öneriliyor. Aydınlatmada ise düşük enerji gerektiren LED kullanımıyla risk azaltılabilir ve prizler korumalı kapaklarla korunmalıdır.
İlk 5 Dakika Hayat Kurtarır Yangın nedenlerinin incelenmesinde dikkat edilmesi gerekenleri paylaşan Dr. Oral, ilk 5 dakikanın doğru müdahale için kritik olduğunu vurguluyor. Acil durum senaryolarının ve tatbikatların olmaması bir güvenlik boşluğu yaratır; evlerde bile yangın tüpü bulundurulması sorumlu davranışın göstergesidir.