Sayburç Kazılarının Neolitik Döneme Ait İzleri: Yerleşim Regülasyonları ve Mimari Dönüşüm

Nilüfer Belediyesi’nin Arkeoloji Gündemi buluşmalarının yılın son oturumunda Şanlıurfa’da yürütülen Sayburç kazıları ele alındı. Söyleşi, Doç. Dr. Eylem Özdoğan’ın katılımıyla yerleşik hayata geçişin izlerini ve mimari dönüşümün işaretlerini öne çıkardı.

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Tarih Öncesi Arkeolojisi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve Sayburç Kazı Başkanı olan Özdoğan, “Taş Tepeler’de Yerleşik Yaşamın Başlangıcından Bir Kesit: Sayburç” başlığıyla buluşanlara Neolitik döneme dair kapsamlı bir bakış sundu. Söyleşi, Nilüfer Belediye Meclis Üyesi Özlem Akbaş Önsoy’un katılımıyla zenginleşti.

GÖBEKLİTEPE KÜLTÜRÜNÜN YENİ TANĞI: SAYBURÇ başlığı altında verilen bilgiler, Sayburç’un yalnızca yerleşimsel bir alan olmadığını, aynı zamanda Göbeklitepe kültürünün mirasını taşıyan önemli işaretler barındırdığını gösterdi. Özdoğan, kazılarda bugüne dek tespit edilen yaklaşık 50 yapıdan çoğunun konut niteliğinde olduğunu; bununla birlikte özel ve kamusal amaçlı kullanılan yapılarının da bulunduğunu belirtti.

“T” biçimli dikili taşlarla donatılmış konutlarda ocak, platform, seki ve işlik benzeri alanların ortaya çıktığı anlatılırken, konutlar ile özel yapıların yan yana bulunmasının dönemin gündelik yaşamını ve ritüel dünyasını kapsayıcı bir perspektif sunduğu ifade edildi. Sayburç’un mimari düzenine dair ayrıntılar da paylaşıldı; konutlarda beslenme ve üretim izleri öne çıkarken, özel yapılar içindeki mekan düzenlemelerinin farklılaştığına dikkat çekildi. Genelde bir yapı etrafında kümelenen konutlar, sosyal organizasyon hakkında ipuçları verdi.

Sayburç yerleşiminin arkeoloji dünyası için ne kadar kritik olduğuna değinen Özdoğan, bu yerleşimin Neolitik dönemin geçiş süreçlerini kesintisiz yansıtan nadir alanlardan biri olduğunu vurguladı. Yaklaşık 12 bin 600 yıl önce başlayan ve 300 yıl boyunca süren yoğun iskan sürecinde, yuvarlak planlı yapılardan dörtgen planlı yapılara geçişin izlenebildiğini belirtmekte fayda var. Bu bulgular, dönemin yapı teknikleri ve teknolojilerindeki dönüşümleri anlamak adına büyük önem taşıyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı