SETAP: Çocuk Ekran Bağımlılığını Önlemek İçin Aile Odaklı Farkındalık ve Deneysel Atölyeler

Yeditepe Üniversitesi öğrencileri, çocuklarda artan ekran bağımlılığına karşı toplumda farkındalık yaratmak amacıyla başlattıkları SETAP Projesi’nin ikinci aşamasında ebeveynleri bilgilendirmeyi hedefleyen seminerler düzenledi. Proje yürütücülerinden Tekno-Sosyolog Prof. Dr. Altan Kar, ekran dengesinin önemine vurgu yaparak, yasaklamadan çok yönlendirme yaklaşımını benimsediklerini dile getirdi. Özellikle çocukluk döneminin ekran karşısında kaybolmaması için online ile offline hayatın dengelenmesini amaçladıklarını belirtti.

SETAP Projesinin ebeveyn ayağı, Mustafa Saffet Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen “Dikkati Yeniden Kazanmak” başlıklı seminerle başladı. Bu seminer, Kasım-Aralık aylarında dört farklı noktada daha devam edecek şekilde planlandı.

Çocuklara Zarar Veriyor diye sözünü sürdüren Prof. Dr. Kar, projenin e-ticaret bölümü öğrencileri tarafından mezuniyet projesi olarak ortaya çıktığını hatırlattı. Pandemi sürecinde online eğitimin çocukları sıkça ekrana verdirdiğini ve bu durumun iletişim, sosyalleşme ve fiziksel aktiviteler açısından olumsuz etkiler doğurduğunu dile getirdi. Ekran süresinin dengelenmesi için çocuklar yerine ailenin birlikte geçireceği zamanın artırılmasının hedeflendiğini ifade etti.

Ekran Süresi Azalınca Aileyle Geçirilen Zaman Arttı başlığıyla anlatılan deneysel atölye çalışmaları, yaklaşık 10 hafta süren bir süreç boyunca çocukların ekran süresi yerine aileleriyle birlikte farklı etkinlikler planlamasını içerdi. Bu süreçte çocuklar, evde kutu oyunları oynamak, geleneksel oyunlar oynamak gibi aktivitelerle zaman geçirmeye başladı; bazıları ev içinde mutfakta yemek yapmaya, babalarıyla dışarıda sportif aktiviteler yapmaya yöneldi. Sonuç olarak, ailelerin için-ekransız zamanlar yaratması ve çocuklarıyla birlikte aktif etkinlikler yapması, ekran sürelerinin düşmesinde kilit rol oynadı.

Sorun Ekran Değil, Farkındalık Eksikliği mesajıyla ebeveyn farkındalığının projedeki en kritik unsur olduğuna dikkat çekildi. Prof. Dr. Kar, ebeveynlerin çocuklarının ekranlarda ne yaptığını bilmesi ve içerik üzerinde odaklanması gerektiğini vurguladı. Ayrıca küresel bir sorun olarak görülen ekran bağımlılığının, bazı ülkelerde tedavi merkezlerinin kurulmasıyla çözümlenmeye çalışıldığına değindi.

Oyun, Çocuğun Vicdanını Geliştirir ve Toplumsal Değerleri Öğretir cümlesiyle verilen bulgulara göre, ekranı bıraktıktan sonra çocukların oyun ve paylaşımlı etkinliklerle ilgilenmesi, ebeveyn-çocuk iletişimini güçlendirirken değer aktarmada da önemli bir rol oynuyor. Seminerde Çiğdem Billur Yıldız, çocuklarıyla oyun oynamanın ve onlara vakit ayırmanın ne kadar değerli olduğunu deneyimlediğini ifade etti.