Suriye ve Bölgesel Göç Perspektifleri Forumu: Ocak-Şubat 2026 Ankara Raporu

Göç ve Diaspora Vakfı tarafından düzenlenen Bölgesel Göç ve Geri Dönüş Perspektifleri Forumu, 21-23 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirildi. “Suriye’ye Güvenli ve Sürdürülebilir Dönüş Perspektifleri” temasıyla toplanan katılımcılar; Türkiye, Suriye, Irak, Lübnan, Ürdün ve Mısır’dan kamu kurumları, uluslararası kuruluşlar, üniversiteler, araştırma merkezleri ve sivil toplum temsilcilerini bir araya getirdi. Üç gün süren program boyunca güvenli ve gönüllü geri dönüş, uluslararası hukuk, bölgesel koordinasyon, yeniden imar, toplumsal uyum, sınır yönetimi, insani yardım, kalkınma ve kurumsal işbirliği gibi ana başlıklar üzerinde duruldu ve ülkelerindeki uygulamalar ile sahadaki sorunlar farklı oturumlarda tartışıldı.
AÇILIŞTA GÜÇLÜ MESAJLAR VERİLDİ
Forumun açılışında Göç ve Diaspora Vakfı Başkanı Recep Seyyar, Dışişleri Bakan Yardımcısı Hacı Ali Özel ve İçişleri Bakan Yardımcısı Dr. Mehmet Cangir söz aldı. Seyyar, Suriyeli aktörlerin karar alma süreçlerine aktif katılımın geri dönüş politikalarının başarısında kilit rol oynayacağını ifade etti. Özel ise bölgesel istikrar için insan odaklı yaklaşımın ve uluslararası hukuk temelli güvenlik mimarisinin gerekliliğini vurguladı. Cangir de Suriye krizinin göç yönetiminde çok boyutlu bir koordinasyon gerektirdiğini dile getirerek, insani sorumluluk anlayışının temel aldığını belirtti.
1. Oturum: ÜST DÜZEYLİ PANELDE BÖLGESEL KOORDİNASYON ELE ALINDI
İlk oturum, moderatör Recep Seyyar eşliğinde, bölgesel göç hareketlerinin geleceğini ve ortak sorumluluk modellerini ele aldı. Panelde Türkiye Göç İdaresi Başkanı Muhammed Selami Yazıcı, Suriye Afet Bakan Yardımcısı Ahmed Ekzez, Lübnan Sosyal İşler Bakanı Hanin Esseyyid, Irak Göç Bakan Vekili Dr. Kerim Nuri ve Dışişleri Bakanlığı Göç Politikaları Genel Müdür Vekili Reyhan Özgür görüşlerini paylaştı. Konuşularda, devletler arası siyasi mutabakatın güçlendirilmesi ve kriz yönetiminde ortak bir yaklaşım geliştirilmesi gerektiği ifade edildi.
2. Oturum: SINIR ÖTESİ YÖNETİMİ VE KURUMLAR ARASI İLETİŞİM
İkinci oturum, Milletvekili Prof. Dr. Abdurrahman Babacan’ın moderatörlüğünde, güvenlik algısı ve sınır ötesi yönetişim temalarını ortaya koydu. Irak Nehreyn Araştırmalar Merkezi Danışmanlar Kurulu Başkanı Dr. Ali Faris, Ürdün Haşimiye Komisyonu Başkanı Dr. Hüseyin Muhammed Şibli, Mısır El Hayr Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Süheyr Awad ve Suriye Milletvekili Dr. Husam Hamdan’ın görüşleriyle panel zenginleşti. Oturumda, veri paylaşımının artırılması, kayıt sistemlerinin uyumlu hâle getirilmesi ve kriz anlarında kurumlar arası doğrudan iletişimin sağlanması öne çıkan başlıklar olarak belirlendi.
ALTISİ ÜLKEDEN ÜST DÜZEY KATILIM
Forum, yalnızca akademik ve sivil toplum katılımıyla sınırlı kalmayıp karar verici kamu otoritelerini de bir araya getirdi. Katılımcılar arasında; Dışişleri Bakan Yardımcısı Hacı Ali Özel, İçişleri Bakan Yardımcısı Dr. Mehmet Cangir, Göç İdaresi Başkanı Muhammet Selami Yazıcı, AFAD Başkan Yardımcısı Hamza Taşdelen, Türkiye Milletvekilleri Dr. Abdurrahman Babacan ve Dr. Ravza Kavakçı Kan ile Göç Politikaları ve Vize İşlemleri Genel Müdür V. Reyhan Özgür yer aldı. Suriye tarafında Ekzayez, Inas Al Najjar; Lübnan’da Hanin Sayyed ve Sohaib Jawhar, Mısır’da Süheyr Awad, Ürdün’de Hüseyin Şibli gibi isimler çok sayıda yetkiliyle oturumlar yürütüldü.
BEŞ YUVARLAK MASA ÇALIŞTAYI DÜZENLENDİ
Forum boyunca beş ayrı yuvarlak masa çalıştayı gerçekleştirildi ve bu oturumlarda şu başlıklar üzerinde politika önerileri geliştirildi: Hukuki ve lojistik engeller, yeniden imar, toplumsal uyum, kamu-sivil toplum iş birliği ve bölgesel göç hareketlerinin geleceği. Uzmanlar ve araştırma merkezlerinden gelen katkılar, sonuç bildirgesinin temelini oluşturdu.
İKİLİ GÖRÜŞMELER VE KURUMLAR ARASI TEMASLAR
Heyetler, ülkeler arasındaki ikili görüşmelerde kurumsal iletişimin güçlendirilmesi ve ortak çalışmalar için potansiyel alanları gözden geçirdi. Gönüllü geri dönüş, yeniden imar, insani yardım ve kalkınma başlıklarında karşılıklı görüşler paylaşılıp, gelecekteki iş birliği olanakları değerlendirildi.
ANKARA’DAN İNSAN ONURU VE GÖNÜLLÜLÜK VURGUSUForuma katılanlar; güvenli, gönüllü ve onurlu geri dönüşlerin ancak uluslararası hukuk ilkeleri ve bölgesel koordinasyon ile mümkün olacağını belirtti. Ayrıca göçün sadece güvenlik boyutuyla değil, insani, sosyal ve kalkınma boyutlarıyla ele alınması gerektiğini vurgulandı. Forum 23 Temmuz 2026’da tamamlandı.