TRK CAS-TÜBİTAK İşbirliğiyle 2025 Programında Türkiye’den İki Proje, Ege Üniversitesi Öne Çıktı

2025 yılı için TÜBİTAK ve Çin Bilimler Akademisi (CAS) tarafından açılan çağrıda, dört uluslararası projenin desteklenmesi kararlaştırıldı. Bu projelerden ikisi Türkiye’den, özellikle Ege Üniversitesi Güneş Enerjisi Enstitüsü’nün yürüttüğü çalışmalarla ön plana çıktı. Enstitüden Prof. Dr. Ceylan Zafer’in yürütücülüğünde, “Radyasyona Dayanıklı Esnek Perovskit/Organik Tandem Güneş Hücreleri için SAM-Mühendislikli Arayüzler” adlı proje uzay ve havacılık uygulamaları için hafif ve dayanıklı çözümler hedefliyor. Aynı zamanda Doç. Dr. Burak Gültekin’in liderliğindeki ekip ise “Yenilikçi Arayüz Malzemeleri ile Perovskit/Organik Tandem Güneş Hücrelerinde Verimlilik ve Kararlılığın Artırılması” projesini Türkiye ayağı olarak yürütüyor.

Rektör Prof. Dr. Necdet Budak, duyuruyla ilgili olarak, üniversitenin uluslararası görünürlüğünü ve bilimsel üretimini öne çıkaran bir adım olarak nitelendirdi. İki projeye verilen destek, ülkenin bilimsel kapasitesini güçlendirirken, genç araştırıcıların yetiştirilmesi ve uluslararası iş birliklerinin pekiştirilmesi açısından da önemli bir kilometre taşı olarak görüldü.

Radyasyona Dayanıklı Esnek Perovskit/Organik Tandem Güneş Hücreleri için SAM-Mühendislikli Arayüzler projesinin amacı, uzay ortamını andıran koşullarda kullanılabilecek hafif, esnek ve yüksek verimli güneş hücreleri geliştirmek. Yürütücülük Prof. Dr. Ceylan Zafer’e ait olup, Enerji Teknolojisi Anabilim Dalı’ndan Dr. Öğr. Üyesi Adem Mutlu araştırmacı, Ar. Gör. Gülay Zeynep Günel ise bursiyer olarak projede görev alıyor. Projenin ana hedefi, arayüzlere entegre edilen self-assembled monolayer (SAM) tabakalarıyla enerji seviyelerini hassas biçimde ayarlamak ve yüzey kusurlarını pasifleştirerek taşıyıcı akışını iyileştirmek.

Yenilikçi Arayüz Malzemeleri ile Perovskit/Organik Tandem Güneş Hücrelerinde Verimlilik ve Kararlılığın Artırılması başlıklı Türkiye projesi ise Gültekin ve Koyuncu tarafından yürütülüyor. Bu çalışma, geniş bant aralıklı perovskit alt hücresi ile dar bant aralıklı organik üst hücrenin ara yüzlerinde kayıp taşıyıcıları azaltmayı ve güç dönüşüm verimini ≥ %20 ile 1000 saatten uzun kararlılıkla artırmayı amaçlar. Projede, viologen türevli n-tip ara katmanlar ve karbazol tabanlı SAM polimerleri geliştirilerek enerji seviyesi hizalaması ve taşıyıcı dinamikleri optimize edilecek.

Uluslararası iş birliği sayesinde Türkiye ile Çin arasındaki bu projeler, moleküler tasarımdan esnek modüllere ve uzay koşulları altında testlere kadar bütünleşik bir değerlendirme sunuyor. Zafer ve ekibi, uzay görevleri için uygun olan kararlı ve hafif güneş hücrelerinin tasarımında Türkiye’nin kapasitesini güçlendirmeyi hedefliyor. Projeler, yalnızca uzay teknolojilerine değil, dünya genelinde temiz enerji dönüşümüne katkı sağlayacak yenilikçi çözümler üretmeyi amaçlıyor.

Projelerin ileriye dönük etkileri arasında, uluslararası düzeyde etkili bilimsel yayınlar, nitelikli insan kaynağı yetiştirme ve Ege Üniversitesi Güneş Enerjisi Enstitüsü’nün görünürlüğünün artması yer alıyor. EPIC-TSC projesiyle elde edilecek yeni arayüz malzemeleri ve tandem mimarileri, orta vadede yüksek verimli, düşük maliyetli ve ince-film güneş teknolojilerinin ticari uygulamalara geçişini hızlandırabilir.