Türkiye Bisiklet Güvenliğinde Yeni Eylem Planı: Sıfır Can Kaybı İçin Koordineli Adımlar

Son dönemde yaşanan bisikletle ilgili trajik olaylar, kent içi ulaşımda bisikletlilerin güvenliğinin en üst düzeyde güvence altına alınması gerektiğini acil olarak gündeme getirmektedir. TÜİK verilerine göre 2024 yılında bisikletli kazalarında toplam 103 kişi hayatını kaybetmiştir; 26 kişi kaza anında, 77 kişi ise kaza sonrası süreçte vefat edenlerdir. Bu veriler, ekonomik koşullar, çevre bilinci ve kent içi ulaşım taleplerinin artmasıyla birlikte bisikletin vatandaşlarımız için tercih edilen bir ulaşım ve spor aracı haline geldiğini göstermektedir.

Altyapı eksikliği, eğitim yetersizliği ve güvenli kullanım konusunda kurallara uyumun zayıflığı, bisikletlilerin güvenli yol kullanımlarını zorlaştırmaktadır. Karayolları mevzuatına göre bisiklet, motorsuz bir taşıttır ve bisikletlilerin yolda sağ şeridi kullanma hakkı bulunmaktadır; ancak pratikte güvenli olmayan yakın geçişler, kör noktalar ve kapı açma riskleri ciddi sonuçlara yol açabilir.

Türkiye Bisiklet Federasyonu, Gençlik ve Spor Bakanlığı ile İçişleri, Ulaştırma, Milli Eğitim ve Adalet Bakanlıkları ile yerel yönetimler ve sivil toplum ortaklarıyla, bisikletlilerin güvenli ve kesintisiz bir şekilde yol alabilmeleri için koordine bir eylem planı üzerinde çalışmaktadır.

Hedefimiz ve Yaklaşımımız ise temel olarak; bisikletliler için güvenli, erişilebilir ve kesintisiz bir ulaşım ile spor ağı kurmak ve “sıfır can kaybı” vizyonuna yaklaşmak; trafikte karşılıklı saygı kültürünü güçlendirmektir. Önümüzdeki dönemde federasyonun öncelikli çalışmaları şu başlıkları içermektedir:

• Kamuoyunda bisiklet farkındalığının artırılması ve hakların korunması konularında yürütülen çalışmaların genişletilmesi.
• Kamu spotlarının hazırlanması ve yaygınlaştırılması.
• Milli Eğitim Bakanlığı ile sürücü kursları ve ilkokul müfredatına bisiklet kullanımı kurallarının eklenmesi için görüşmeler; sürücü kursları müfredatına ve direksiyon sınav kriterlerine bisiklet modüllerinin eklenmesi (kapı açma tekniği, şerit paylaşımı, kör nokta).
• Adalet Bakanlığı ile ölümlü trafik kazalarında bisikletlilerin korunmasına yönelik yasal düzenlemeler ve cezaların caydırıcılığının artırılması için çalışmalara odaklanmak.
• İçişleri Bakanlığı kapsamında hız denetimlerinin artırılması, 30 km/sa hız sınırına uygunluk ve bisiklet yoluna park eden araçlara yönelik yaptırımların güçlendirilmesi; EDS/hız koridorları ve kavşak denetimleriyle güvenliğin artırılması. Ayrıca polis, jandarma ve zabıta için hizmet içi bisiklet farkındalığı eğitimi önerisiyle uygulamaların yaygınlaştırılması.
• Ulaştırma Bakanlığı’nın mevcut karayolu tünel geçişlerinde güvenlik önlemlerini artırması ve bunların ülke çapında uygulanması.
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Türkiye Bisiklet Ağı Master Planı doğrultusunda ulusal bisiklet yolu ağını güçlendirmek.
• Bisiklet sporcuları için güvenli antrenman koridorları; valilik, belediyeler ve il özel idareleriyle ortak proje çağrıları yapılması.
• Federasyonun sosyal medya kanallarında konu hakkında görseller ve mesajlar paylaşılması; milli ve profesyonel sporcular ile farkındalık videoları çekilmesi ve mesajlar verilmesi.
• Resmi ve özel bisiklet yarışlarında “Trafikte bisiklet farkındalığı ve bisikletli hakları” mesajlarının bastırılması.

Bu çalışmalarla kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi ve araç kullanan herkesin bisikletli ve yaya farkındalığına ulaşması hedeflenmektedir. Kaynak: Beyaz Haber Ajansı (BYZHA).