Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller Sektörü 2025 İhracat Başarıları ve 2026 Hedefleri

Türkiye, su ürünleri ve hayvansal mamuller alanında üç öğün protein ihtiyacını karşılayacak güçlü bir üretim yapısına sahip. 2025 yılında ihracatını yüzde 5 artırarak 3 milyar 862 milyon dolardan 4 milyar 46 milyon dolara çıkaran sektör, Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan’a göre son on yılda ihracatını yüzde 123 büyüterek dikkat çekici bir konuma ulaştı. Su ürünleri sektörü toplam ihracatın yüzde 55’lik payına sahip olarak öne çıktı.

Kızıltan, kanatlı ve yumurta sektörünün kota ve ihracat kısıtlamalarına rağmen 2024’te 1 milyar 120 milyon dolar düzeyinde bir performans sergilediğini, kanatlı etinin ihracatının 671 milyon dolardan 723 milyon dolara yükseldiğini belirtti. Ancak yumurta ihracatı, 2025 yılında aldığı ek fonlar nedeniyle %14 gerileyerek 463 milyon dolardan 397 milyon dolara indi. Süt ve süt ürünleri ihracatı %13 artışla 363 milyon dolardan 409 milyon dolara çıktı. Süt tozu ihracatı ise %60 artarak 47,4 milyon dolardan 78 milyon dolara yükseldi ve bu alanda lokomotif görevi gördü. Bal üretiminde dünya sıralamasında ikinciliği koruyan Türkiye, 2025 yılında 33,5 milyon dolarlık bal ihracını gerçekleştirdi.

2026 yılı için hedefler netleşti: 4,3 milyar dolar Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı, sektörün 2026 ihracat hedefinin 4,3 milyar dolar olarak belirlendiğini aktardı. Katma değerli ürünlerin payını artırmak, sürdürülebilirlik ve izlenebilirlik uyumunu güçlendirmek, maliyetleri etkin yönetmek, pazar çeşitlendirmek ve riskleri yönetmek öncelikli odaklar olarak öne çıkıyor. UR-GE projeleri, Turkish Seafood Turquality çalışmaları ve yurt dışı fuar katılımları gibi girişimler, ihracatın sürdürülebilir büyümesine destek olacak. 2027 itibarıyla 2,5 milyar dolar ihracat hedefiyle ilerlemek ve işlenmiş, paketli ve markalı ürünlerin payını yükseltmek planlar arasında.

AB başta olmak üzere dış pazarlarda uyum gereklilikleri artıyor; bu süreçte sürdürülebilir üretim modellerinin bir tercih olmaktan çıkarak zorunluluk haline geldiğini vurgulayan Kızıltan, maliyet verimliliğini artıran üretim uygulamaları ve ölçek ekonomilerinin daha kritik hale geldiğini söyledi. Küçük pazarlardan çok daha geniş coğrafyaya odaklanmanın ihracatta istikrar için kilit rol oynayacağını ifade eden Kızıltan, kuş gribi gibi salgın hastalıklar, iklim kaynaklı riskler ve biyogüvenlik uygulamaları konusundaki gündemin de değişmeyeceğini belirtti. 2025 yılında ihracat artışının sürmesini bekleyen sektör, 2026’da da yatırım ve dönüşüm adımlarıyla büyümeyi sürdürecek dedi ve ekledi: “Sektörümüzün üretim kapasitesi, pazar tecrübesi ve girişimcilik gücüyle 2026’da da büyümeyi sürdürmesini bekliyoruz.”

Levrek zirvedeki yerini korudu İhracat performansını özetleyen Kızıltan, 2025’te levreğin 666 milyon dolarla zirvede yer aldığını belirtti. Beyaz Etli Prens Çipura 585 milyon dolarlık gelire ulaşırken, çipura ihracatı 2025 yılında %15 artışla ilerledi. Türk somonu ihracatı da artışını sürdürdü ve 2025’te 521 milyon dolara çıktı. Diğer su ürünleri ihracatı 193 milyon dolar, orkinos 123 milyon dolar, alabalık 122 milyon dolar ve kaya levreği 32,7 milyon dolar olarak gerçekleşti.

İhracatta bölgesel dağılım ve ülkeler Ege Bölgesi, 2025 yılında toplam ihracatın %45’ini tek başına gerçekleştirerek 1,84 milyar dolar ile sektörü öne çıkardı. Rusya, İtalya ve Hollanda gibi ülkeler önde gelen pazarlardır; Rusya 466 milyon dolar, İtalya 280 milyon dolar ile zirveyi takip etti. Hollanda’ya ihracat %35 artışla 229 milyon dolar oldu. Irak, Suriye ve Birleşik Arap Emirlikleri, kanatlı eti ve süt ürünlerinde önemli pazarlar olarak öne çıktı. Irak, kanatlı eti talebinde 306 milyon dolar, süt ürünlerinde ise 69 milyon dolarlık taleple lider konumunu korudu. Süt ürünlerinde Cezayir ve Bangladeş gibi ülkelerde artışlar kaydedildi. Yumurta ihracatında Irak ilk sıraya, Rusya Federasyonu ikinci, Birleşik Arap Emirlikleri ise üçüncü oldu. Bal ihracatında ABD birinci, Almanya ikinci ve İngiltere üçüncü sırada yer aldı.

Kaynak: BYZHA Beyaz Haber Ajansı