Türkiye’de 25-34 Yaşta Yükseköğretim Mezuniyet Oranında Çarpıcı Artışlar ve Karşılaştırmalı Analizler

25-34 yaş grubundaki nüfusta yükseköğretim mezunu olma oranı son yıllarda belirgin şekilde yükseldi. 2008 yılında %13,5 olan bu oran, 2025 itibarıyla %45,6’ya ulaştı. Kadınlarda bu yükseliş daha da belirginleşti: 2008’de %12,5 olan kadın mezun oranı 2025’te %50,3’e çıktı; erkeklerde ise %14,6’dan %41,0’a yükseldi.

OECD ile karşılaştırmalı tabloya bakıldığında 2024 yılı için OECD ortalaması %48,7 olurken Türkiye’nin oranı %44,9 olarak kaydedildi. En yüksek yükseköğretim mezunu payında Güney Kore %70,6 ile zirvede yer alırken, Meksika %29,1 ile en düşük sırada bulunuyor. OECD ülkeleri 25-34 yaş arası nüfusta yükseköğretim mezunu oranlarının karşılaştırması (2024)

25 yaş ve üzeri nüfusta yükseköğretim mezunları oranı da artmaya devam etti. 2008’de %9,8 olan bu oran, 2025 yılında %26,1’e yükseldi. Ayrıca ortaöğretim ve üzeri eğitim düzeylerinde mezun olanların oranı aynı dönemde %26,5’tan %50,5’e çıktı.

Mezunlar genç yaş gruplarında yoğunlaşma eğilimindedir. 25 yaş ve üzeri yükseköğretim mezunları, genç yaşlarda daha yoğun bir dağılım gösteriyor; 2008’de erkekler avantajlıyken 2025’te genç kadınlar lehine bir denge oluştu.

Ortalama eğitim süresi 2025 yılında 9,6 yıl olarak belirlendi. Kadınlarda ortalama süre 8,9 yıl, erkeklerde 10,3 yıl olarak kaydedildi. Ankara, 2025’te en yüksek ortalama eğitim süresine sahip il olurken onu İstanbul, Eskişehir, Kocaeli ve Yalova izliyor. En düşük ortalama süre Ağrı’da kayda geçti (7,6 yıl); ardından Şanlıurfa, Muş, Kastamonu ve Van geliyor.

Yaş gruplarına göre eğitim süresi değişimi incelendiğinde Şırnak %48,5 ile en yüksek artışı gösterirken, Ankara %13,2 ile en düşük artışı gösterdi.

Okuryazarlık oranı ise 2008’de %91,8 iken 2025’te %97,9’a çıktı. Kadınlarda okuryazarlık %86,9’dan %96,4’e, erkeklerde ise %96,7’den %99,3’e yükseldi.

Annesi yükseköğretim mezunu olan fertlerin %84,2’sinin yükseköğretime eriştiği görüldü. Babasının yükseköğretim mezunu olması ise %80,4 ile ikinci önemli gruplaşmayı oluşturdu. Oranın bazı durumlarda annenin veya babanın ortaöğretim mezunu olması durumunda değişebildiği tespit edildi. Bu bağlamda, annesi ortaöğretim altı düzeyde olan fertlerin %29,4’ünün, babası aynı düzeyde olan fertlerin %28,2’sinin yükseköğretime geçtiği kaydedildi.

İlgili veriler Beyaz Haber Ajansı BYZHA kaynaklıdır.