Yaşar Kemal Anma Haftası Programında Direniş ve Adaletin İzleri

Maltepe Belediyesi, Yaşar Kemal’in aramızdan ayrılışının 11. yılında adını taşıyan Yaşar Kemal Kültür Merkezi’nde düzenlediği anma haftasında, “Yaşar Kemal Romanlarında Direniş, İsyan ve Toplumsal Adalet” konulu bir panel gerçekleştirdi. Moderatörlüğünü ve eleştirel yazılarıyla tanınan Ömer Türkeş ile akademisyen Dr. Ece Onural ve eleştirmen Semih Gümüş’ün katıldığı toplantıda, Yaşar Kemal’in edebiyatta toplumsal bağlamı ve direniş temaları ele alındı.

Ömer Türkeş, İnce Memed öyküsünde devletin ekonomik yapısını ve feodal ilişkilerden doğan isyanı derinlemesine işlediğini vurgulayarak, “İnce Memed, kanunların gölgesinde suçlu sayılır; haksızlığa karşı başkaldırı ve adalet arayışı bu eserin merkezindedir. Yaşar Kemal, gördüklerini yalnızca anlatmakla kalmaz; doğa ve insanı da eserlerinin organik bir parçası hâline getirir.” dedi. Ayrıca Kemal’in dili ve vizyonunun, Türkiye’nin gerçeklerini canlı bir biçimde yansıttığını söyleyerek, onun edebiyatını canlı bir organizma olarak nitelendirdi ve üslup olarak Nazım Hikmet ile benzer bir yaratıcı güce sahip olduğunu belirtti.

Ece Onural, başkaldırının büyüklünü küçültmeden yansıtan eserler üzerinde durdu ve Yaşar Kemal’in karakterlerinin sıradanlıkla karşı karşıya kaldığı modern dünyada nasıl direndiğini “Yaşar Kemal’in metinlerinde hayatta kalmak, direnmektir” cümlesiyle özetledi. Özellikle İnce Memed’in yazarın tek eseri olmadığını ve kurmaca metinlerin çoğunlukla anıların birikimi olduğunun altını çizdi. Evrenin Memed’le sınırlı olmadığı gerçeğini vurgulayarak, Yaşar Kemal’in bir yazar olarak hayatını ve anılarını eserlerine nasıl taşıdığını anlatırken eserlerindeki insanî deneyimin derinliğine işaret etti.

Yaşar Kemal’de Sözün Gücü başlığıyla konuşmasına devam eden Semih Gümüş, Kemal’i yakından tanımanın bir değeri olduğunu ifade etti. Gümüş, Kemal’in “Doğru okunmadım” serzenişini hatırlatarak, onun büyük ve kalıcı hikâyeler kurduğunu kaydetti. İnce Memed’in başkaldırı temasının sadece birinci ciltte değil, tüm serüvende kök saldığını ve ülkenin dönüşümünü derinlemesine aktardığını belirtti. İnsan doğasındaki başkaldırı dürtüsünün kaynağını ve evrensel yönünü irdelemenin yazarın çalışmasının merkezinde olduğuna vurgu yaptı. Yaşar Kemal’in sözünün gücü ve doğayı betimlemedeki eşsiz yeteneğinin, onun en belirgin özelliği olduğunu da sözlerine ekledi.

Program, konukların soru-cevap bölümüyle sona erdi. Kaynak: Beyaz Haber Ajansı (BYZHA).