Ülkemizde çocukluk çağında aşılama gelişmiş ülkeler düzeyinde sürdürülürken, erişkin yaş grubunda aşı uygulamaları bazı olumsuz algılar nedeniyle istenilen seviyeye ulaşamamaktadır. Uzman Dr. Öğr. Üyesi Hülya Kuşoğlu, erişkin aşılamasının toplum sağlığı için kritik olduğunu ve çocukluk sonrası dönemde de düzenli olarak yapılması gerektiğini vurgulamaktadır. Özellikle ileri yaşlarda bağışıklık sisteminin zayıfladığına dikkat çekerek, enfeksiyon riskinin artabileceğini ifade etmektedir. Dr. Kuşoğlu, erişkinlerde mutlaka uygulanması gereken aşıları ve bu konudaki önemli uyarıları paylaşmıştır.
Grip aşısı konusunda, hastalanmayı önleyebilen en etkili savunma aracının aşı olduğu belirtildi. Özellikle 65 yaş üzeri bireyler, hamileler, kronik hastalıkları olanlar, 5 yaş altı çocuklar ve sağlık çalışanları gibi yüksek risk grubundakilerin grip aşısını yaptırmaları, hastane yatışları ve ölüm riskini azaltmaktadır.
Zatürre aşıları ise Pneumokok bakterisinin yol açtığı zatüre, menenjit ve sinüzitin önlenmesinde kilit rol oynamaktadır. Kronik hastalığı olanlar ve bakımevlerinde kalanlar için temel bir öneri olarak sunulmaktadır. Konjuge 20 valanlı aşı ülkemizde uygulamaya girmiştir ve bu aşı ömür boyu etkili kabul edilmektedir. Daha önce hiç aşı olmamış kişiler için tek doz yeterli olmaktadır. RSV aşıları ise 60 yaş üstü bireylerde uygulanmakta olup iki farklı tipte üretilmiştir; gebelikte de doktor tavsiyesiyle uygulanabilir ve yenidoğanın ilk altı ayında anneden gelen koruyucu antikorları sağlar.
Tetanoz-Difteri aşısı çocukluk döneminde alınan korumanın yıllar içinde azaldığı için erişkinlerde belirli aralıklarla tekrarlanır. Sağlıklı erişkinlerin her 10 yılda bir tetanoz-difteri aşısını yaptırması önerilir; gebelikte ise 27. ve 36. haftalar arasında uygulanması yenidoğanda tetanoz riskini azaltır. Günlük hayatta bile basit yaralanmalarda dahi tetanoz riski bulunabileceğinden bu aşının önemi küçümsenmemelidir.
Hepatit aşıları son yıllarda çocukluk aşı takvimine girmesiyle yaygınlaşsa da, 1998 öncesi doğanlar gibi aşılanmamış yetişkinler için halen önemli bir konudur. Hepatit B için 3 doz, 6 ay içinde; Hepatit A için ise 2 doz, 6 ay içinde uygulanır. Hepatit A, kirli su ve yiyeceklerle bulaşan karaciğer iltihabını, Hepatit B ise siroz ve karaciğer kanserine karşı koruma sağlar.
Zona aşısı 2024 itibarıyla canlı olmayan formu ile uygulanmaya başlanmıştır. Zona, ciltte sulu yaralara yol açan ve yoğun ağrıya neden olan bir hastalıktır; görme ve işitme kayıplı komplikasyonlara yol açabilir. Zonaya karşı iki dozluk bir programla en az 6 ay içinde aşının tamamlanması önerilir. Özellikle 50 yaş üzeri sağlıklı bireyler ile bağışıklık sistemi zayıf olan ya da kronik hastalığı bulunanlar için uygun bir aşıdır.
HPV aşısı HPV’nin neden olduğu rahatsızlıklar ve kanser riskleri nedeniyle önemli bir güvence sunar. Güncel olarak 9 HPV türünü içeren aşılama tercih edilmektedir. Aşının tamamlanması için altı ay içinde 3 doz uygulanması önerilir ve özellikle cinsel aktivite başlamadan önce tamamlanması hedeflenir; bununla birlikte aktivite başladıktan sonra da aşıya devam edilmesi tavsiye edilir. Bu aşı, kadınlarda rahim ağzı kanseri riskini azaltmada etkili bir koruma sağlar.
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı (BYZHA)
Leave a Reply