Entangled Histories: Sınır Kavramını Disiplinlerarası İnceleyen Uluslararası Seminer Serisi

İtalya’dan Insubria Üniversitesi’nden Dr. Elisa Ramazzina ile Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Yeni Medya ve İletişim Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Maria Pia Ester Cristaldi’nin ortaklaşa düzenlediği seminer serisi, “sınır” kavramını farklı disiplinler üzerinden ele alıyor. Dil, iletişim, edebiyat, siyaset ve kültür ekseninde yürütülen oturumlar, sınırların toplumsal pratiklerimizde nasıl inşa edildiğini ve bu sınırların nasıl aşılabileceğini mercek altına alıyor. Farklı kıtalardan akademisyenleri buluşturan seri, hem akademik üretimde hem de toplumsal farkındalık oluşturmayı hedefliyor.

Seminer serisinin çıkış noktası ve yaklaşımları üzerine Jose Cristaldi, şunları dile getiriyor: “Sınırlar yalnızca siyasetle ilgili değildir; dil, iletişim, edebiyat ve kültürle sıkı bir bağ içindedir.” Ayrıca sürecin uzun soluklu bir akademik çalışmanın ürünü olduğuna vurgu yapıyor: “İki arkadaş olarak yaklaşık 13 yıldır sürdürdüğümüz ortak çalışmalarımız, sınırları değerlendirirken farklı toplumlar arasındaki benzerlik ve farkları karşılaştırmamızı sağlıyor. Bu nedenle sınırları ele alma motivasyonumuz, onların gerçek olmadığını, toplumsal pratiklerimizle inşa edildiğini göstermek üzerine kurulu.”

Güncel gelişmelerin sınır tartışmalarını yeniden gündeme taşıdığına dikkat çeken Cristaldi, bu süreçte tarihsel bağlamın şart olduğuna işaret ediyor. “Filistin-İsrail çatışması ya da Rusya-Ukrayna çatışması gibi olayların kökenleri yüzyıllara uzanır. İnsanlar neden Ukraynalı veya Rusya’ya dair kimliklerle ilişkilendiriliyor? Bunları anlamak için sınırların ortaya çıkış süreçlerini incelemek gerekir.” diyor.

Farkındalık odaklı temel hedef olarak tanımladığı seminerler, sınırlar üzerinde somut bir farkındalık oluşturmayı amaçlıyor: “Aslında aramızda gerçek bir sınır yok. Kültürel, siyasal ve dini bağlamlarda yüzyıllar içinde inşa edilen sınırların nasıl aşılabileceğini birlikte düşünmek istiyoruz.”

Uluslararası yapıya vurgu yapan Cristaldi, tek merkezli bakış açılarına karşı durduklarını belirtiyor. “Genelde Batı mı yoksa Doğu mu vurgulanır; ama bu seride Çin, Japonya, İngiltere ve Kanada gibi çeşitli katılımcılar yer alıyor.” deniyor.

Tüm kategorileri altüst eden konular kapsamında, Çin’deki Hristiyan metinlerinden Kanada’daki Japonya çalışmalarına, İtalyan Şamanizmi konularına uzanan geniş bir yelpazeyle sınırlar zihnî düzeyde sorgulanıyor.

Dil ve basın tarihi ekseninde yürütülen çalışmalar, dilin toplumsal hafızayla kurduğu bağı vurguluyor. Cristaldi şöyle diyor: “Ortak bir dilin varlığı iletişimin temel taşıdır; bu dilin hem sözlü hem sözsüz yönleri toplumsal ve siyasal bağlarıyla ele alınmalıdır. Dilde milliyetçilik ise bir yanılsamadır; sınırlar dili yapan topluluklar arasındaki ortak kelimelerde saklıdır.”

Dijital beşerî bilimler ve metin madenciliği alanındaki odak, basın ve iletişim çalışmalarına yeni olanaklar getiriyor. “18. ve 19. yüzyıldaki gazeteler modernleşmenin araçlarıydı; Osmanlı, Rus ve Japon gazetelerini karşılaştırmalı inceleyebiliriz. Metin madenciliğiyle ortak kavramları kategorilere ayırabiliriz.” diye ekliyor.

İnsan ve makine iş birliği bu çalışmalar için hayati öneme sahip: “Metin madenciliğini tek başıma yürütemem; mühendislerle birlikte çalışıyorum. İnsan ve makine arasındaki etkileşim, disiplinlerarası yaklaşımı zorunlu kılıyor.”

Topluma açık akademi vizyonu ile Cristaldi, seminerlerin sadece akademisyenlere değil, tüm katılımcılara hitap etmesini arzuluyor. “Akademi toplumdan kopuk olmamalı; bu seminerler herkes için açık ve bu bilincin bir göstergesidir.”

Etkinlikler, 1 Temmuz’a kadar her Çarşamba saat 19.00’da devam edecek ve uluslararası katılımla sürdürülecek.