Güncel Dış Ticaret Göstergeleri: İhracat ve İthalatta Değişimler ile Endeksler

İhracat birim değer endeksi Eylül ayında bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla %6,0 oranında yükseldi. Bu artış; gıda, içecek ve tütün grubunda %11,1, hammaddelerde (yakıt hariç) %6,9, ancak yakıtlarda %7,1 oranında düşüş gösterdi. Ayrıca imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) %5,8 büyüme kaydedildi.

İhracat miktar endeksi ise Eylül’de bir önceki yılın aynı ayına göre %3,0 azaldı. Endeksi oluşturan alt kategorilerde; gıda, içecek ve tütünde %11,9’luk düşüş, hammaddelerde (yakıt hariç) %1,0 azalış, yakıtlarda ise %28,9’luk artış görüldü; imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) ise %3,1 oranında azalma meydana geldi.

İthalat birim değer endeksi Eylül ayında yıllık karşılaştırmada %1,7 artış gösterdi. Gıda, içecek ve tütünlerde %10,2 yükseliş yaşanırken, yakıtlar %9,1 geriledi. Hammaddeler (yakıt hariç) %4,5 ve imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) %2,0 artışla izledi.

İthalat miktar endeksi ise %6,9 artış kaydetti. Alt kategorilerdeki değişimler; gıda, içecek ve tütünde %10,9’luk artış, hammaddelerde (yakıt hariç) %3,2 yükseliş, yakıtlarda %6,1 artış ve imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) %3,5 oranında yükseliş gösterdi.

Dış ticaret endeksleri Eylül 2025 için <%2015=100> çerçevesinde sunuldu. Genel dış ticaret birim değer endeksi Eylül 2024’ten Eylül 2025’e %6,0 artışla 121,5’e yükselirken, ithalat tarafında 136,0’a ulaştı ve %1,7 artış kaydedildi. Gıda, içecek ve tütün grubunda birim değer endeksi 119,0’dan 132,4’e çıkarak %10,2 artış gösterdi; hammaddelerde 122,7’den 125,3’e düşüş %-4,5 olarak kayda geçti. Yakıtlar ise 131,2’den 149,1’e yükselerek % -9,1 oranında geriledi.

Miktar endekslerinde genel olarak birimler üzerinde değişim gösterdi. Genel miktar endeksi 152,1’den 147,6’ya düşerek %-3,0’lık bir gerilemeyi işaret etti. Gıda, içecek ve tütün için %-11,9’luk düşüş, hammaddeler için %-1,0 azalış, yakıtlar için %28,9 artış ve imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) %-3,1 azalış görüldü. SITC sınıflamalarında ise diğer mallarda %6,2’nin üzerinde değişimler kaydedildi.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış veri ihracat miktar endeksi açısından Ağustos 2025’te 152,2 iken Eylül 2025’te %7,5 azalarak 140,9’a geriledi. Takvim etkilerinden arındırılmış veri ise 151,8’den 141,6’ya düşerek %6,7 oranında azaldı. İthalat miktar endeksi ise Ağustos 2025’te 113,9 iken Eylül 2025’te %5,8 artışla 120,5 oldu. Takvim etkilerinden arındırılmış değerler ise 113,7’den 117,9’a yükseldi ve %3,7 artış kaydedildi.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış dış ticaret miktar endeksleri Eylül 2025 için 2015=100 temelinde 89,4 olarak belirlendi. Dış ticaret hadleri, ihracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan ve 2024 Eylül’de 85,8 olarak kaydedilen değerden 3,6 puan artarak 2025 Eylül’de 89,4’e çıktı.

Kaynak: Beyaz Haber Ajansı (BYZHA)