İzmir’de Dijitalleştirilmiş Yeraltı Suyu İzleme: Tuzlanma Riskine Karşı Avrupa Desteğiyle Akıllı Sistem

İzmir Büyükşehir Belediyesi İZSU Genel Müdürlüğü ile İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, iklim krizi nedeniyle artan kuraklık riskine karşı yer altı su kaynaklarını dijital teknolojilerle izlemeye hazırlanıyor. Proje, Avrupa Birliği finansmanı ile yürütülerek 1 milyon Euro bütçeyle hayata geçirilecek ve kıyı ilçelerindeki akiferlerde deniz suyu girişimlerinin anlık takibi ile erken uyarı mekanizması kurulmasını hedefliyor.

İZSU ve İYTE iş birliğiyle gerçekleştirilecek çalışmada, İzmir’in kıyı bölgelerindeki yeraltı suyu kaynakları dijital sensörler ve izleme altyapılarıyla sürekli izlenecek. Bu sayede tuzlanma riskleri önceden tespit edilip gerekli müdahaleler için hızlı kararlar alınabilecek.

Projenin başlangıç toplantısı, Tarihi Havagazı Fabrikası’nda düzenlendi. Toplantıya İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, İYTE Rektörü Prof. Dr. Yusuf Baran, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı temsilcileri, Seferihisar Belediye Başkanı İsmail Yetişkin, İZSU Genel Müdürü Gürkan Erdoğan, İzmir Planlama Ajansı Başkanı Prof. Dr. Koray Velibeyoğlu ve diğer paydaşlar katıldı.

Geleceğe dönük su yönetimi konusundaki sohbetlerde, şehirleşme, nüfus artışı ve tarımsal üretimin su kaynakları üzerindeki baskısını azaltmanın yolları, bilimsel yaklaşımla öngörü ve önleyici politikaların geliştirilmesi gerektiği vurgulandı. Baran, suyun sınırlı olduğuna dikkat çekerek küresel iklim krizinin etkilerini akıl ve bilimle yönetmenin önemine işaret etti. Yıldır ise Türkiye’nin su stresi yaşayan ülkeler arasına yaklaşmakta olduğunu belirtti ve mevcut eğilimlerin 2050 itibarıyla da benzer bir seviyeye gelebileceğini ifade etti.

Projeye dair uluslararası destek ve hedefler kapsamında, Bergama’dan Selçuk’a uzanan kıyı şeridindeki akiferlerin çevrimiçi izlenmesi amaçlanıyor. Proje bütçesi ve kapsamı, Avrupa Birliği ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından sunulan Türkiye İklim Değişikliği Hibe Programı çerçevesinde onaylandı. Tuzlanma risklerinin erken tespit edilmesi ile su güvenliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

İZSU, kademeli su tarifeleri, kayıp-kaçakla mücadele ve yeni su kaynaklarının sisteme entegrasyonu gibi uygulamalarla kuraklığa karşı etkin adımlar atıyor. Ayrıca Halkapınar, Menemen, Sarıkız ve Göksu bölgelerindeki kuyular ile depolama ve terfi merkezlerini yenileyerek su temin güvenliğini artırıyor.

Proje, dijital dönüşüm, yeşil dönüşüm ve toplumsal farkındalığın üç temel dönüşümünü bir araya getirerek su kaynaklarının izlenmesini ve yönetilmesini önceliklendiriyor. Bu çerçevede, deniz suyu girişimi riskine karşı akiferlerin korunması ve sürdürülebilir su yönetimi konuları öncelikli hedefler arasında yer alıyor.