Türkiye’de Mülteci ve Yerel Kadın Girişimcilerin Ekonomik Katılımı: KEDV–Oxfam–EBRD İş Birliği Kapanış Toplantısı Haber Özeti

Gaziantep’te gerçekleşen kapanış toplantısında, Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı (KEDV) ile Oxfam Konfederasyonu ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ortaklığındaki proje kapsamında elde edilen deneyimler paylaşıldı. Proje, Gaziantep, Şanlıurfa, Mardin ve Hatay’ı kapsayarak toplam 465 kadın girişimciye ulaşmayı başardı; finansal okuryazarlıktan dijitalleşmeye, ekipman ve girdi desteğinden bire bir danışmanlığa kadar geniş bir yelpazede kadınların üretim süreçlerini güçlendirmeyi hedefledi. Amaç, kadınların yalnızca işletmelerini büyütmelerini sağlamakla kalmayıp, yerel kalkınmadaki liderliklerini pekiştirmekti.

KEDV ekibinden Gökçen Durutaş bu süreci özetledi: “Proje, kadınların ekonomik hayata katılımını güçlendirme amacıyla ilerledi. Ancak başarı, yalnızca bireysel çabalardan veya tekil desteklerden ibaret değil; sahadaki deneyimler, yerel ilişkiler ve yapısal sınırlar bu süreci doğrudan etkiliyor. Bugün burada, bu dersleri birlikte konuşmak için bulunuyoruz.”

Projenin iki yıl boyunca süren çalışmalarında, mimari krizin etkileri de göz ardı edilmedi. Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası Sivil Toplum İlişkileri Kıdemli Yöneticisi Mısra Özkuş sözlerinde; “Yerinden edilmenin uzun vadeli sonuçları, pandemi, ekonomik belirsizlik ve deprem gibi olaylar, özellikle kayıt dışı ekonomide yer alan mülteci ve düşük gelirli kadınlar üzerinde orantısız bir yük oluşturdu.” dedi. Ayrıca Geerija Aggarwal KEDV Sivil Toplum İlişkileri Uzmanı olarak konuştu: “Kısa sürede kadınların güçlenmesi ve kolektifleşmenin artması, projenin başlıca çıktılarına dönüştü.”

Panelde sahne alan kadın girişimcilerden Ayşe Türkyılmaz (Birecik Kadın Kooperatifi Kurucu Ortağı) şunları paylaştı: “Kooperatifimizin bugün 25 ortağı var; başlangıçta kooperatifin ne olduğunu bile bilmiyorduk. Kadınların çalıştığı yerlerde motivasyon zirvede ve dayanışma gücü bizi bir araya getiriyor.”

Şanlıurfa Biartech Eğitim Teknolojileri kurucu ortağı Ayşe Subaşı ise şu deneyimini aktardı: “İlk başlarda çift yönlü iletişim ve işbirliği kurmak zordu. KEDV ile tanışınca sesimiz duyulmaya başlandı. Öğrenmenin yolu açık; şimdi hedefim, e-ticaret ve web sitesi konularında daha fazla kadın için eğitimler vermek ve çocuklara yönelik robotik kodlama öğretmek.”

Proje kapsamında destek alan girişimcilerden Ahin Mahmud, “KEDV’in danışmanlığı sayesinde işlerim büyüdü; günlük satışlarım arttı ve artık düzenli bir gelir akışım var. Her kadının bir hikayesi var ve bu hikâyelerin her biri bir masal gibi” dedi. Dua Hundaye ise, “Ekipmanlar sayesinde üretimimiz önemli ölçüde büyüdü; günde 60 öğüne çıktı ve gelecek için daha sağlam bir planım var.” ifadelerini kullandı.

Toplantının kapanışında bakım emeği, pazara erişim ve sürdürülebilir destek mekanizmaları üzerinde ortak paydaşlar arasında diyalog kuruldu. Ayrıca KEDV hakkında kısa bir bilgilendirme yapılarak, kurumun 1986 yılından bu yana yoksullukla mücadele ve yerel kalkınmada kadınların güçlenmesini destekleyen çalışmaları özetlendi.

Sonuç olarak, proje süresince elde edilen kazanımlar ve katılımcıların kooperatifleşme yolunda elde ettikleri ilerlemeler, kadınların ekonomik hayata katılımının güçlendirilmesi konusundaki kapsamlı bir yaklaşımın gerekliliğini bir kez daha gözler önüne serdi.