Girişimler Arasında Yenilik Faaliyetleri ve Etkilenen Faktörler: 2022-2024 Raporu Özeti

2022-2024 döneminde yenilik faaliyetlerinde bulunan girişimlerin oranı %39,6 olarak kaydedildi. Çalışan sayısı 10 veya daha fazla olan işletmelerde bu pay %39,6; önceki referans dönemde ise %39,8 olarak hesaplandı. 10-49 çalışanlı girişimlerde %36,6, 50-249 çalışanlılarda %49,6 ve 250 ve üzeri çalışanlarda %69,3’lük oranlar, piyasaya yeni ya da önemli ölçüde iyileştirilmiş ürün veya iş süreci yeniliğine yönelik çabaların sürdüğünü gösteriyor. Sanayi sektöründeki yenilikçi girişimlerin oranı %42,1 iken hizmet sektörü %36,9 ile takip ediyor.

Ürün yenilikçisi girişimlerin %85,1’i ürünü rakiplerinden önce pazara sundu

Ürün yeniliği yapan girişimlerin oranı bir önceki referans dönemine göre yükseldi ve 2022-2024 üç yıllık dönemde %23,6 olarak ölçüldü. Ürün yeniliği yapanlar arasında mal yeniliğini benimseyenlerin payı %80,3; hizmet yeniliğiyle ilgilenenlerin payı ise %73,4 olarak hesaplandı. Yeni ya da önemli ölçüde iyileştirilmiş ürünlerin pazardaki durumuna bakıldığında, ürün yeniliklerinin %96,0’ının girişim için yeni olduğu, %85,1’inin ise bulunduğu pazar için yeni olduğu görüldü.

Girişimler en çok mal üretme veya hizmet sağlama alanında yenilik uyguladı

İş süreçleri olarak da adlandırılan temel işletmecilik fonksiyonlarında yenilik yapan girişimlerin oranı %36,1’e yükseldi (önceki dönemde %35,0). Özellikle mal üretme veya hizmet sağlama yöntemlerinde yenilik en yaygın olan alan olurken bu kategoride %77,2’lik pay dikkat çekiyor. Ardından %71,5 ile muhasebe/diğer idari işlemler ve %69,7 ile bilgi işlem/iletişim yöntemleri geliyor.

Yenilik Faaliyetlerinde Bulunan Girişimlerin Finansal Destek ve İş Birliği

Yenilik faaliyetlerinde bulunan girişimlerin %25,6’sı farklı kaynaklardan finansal destek aldı. Bu desteklerin %48,9’u merkezi kamu kurum/kuruluşlarından, %10,9’u yerel veya bölgesel kamu kuruluşlarından, %7,9’u diğer AB kurumlarından ve %6,4’ü Horizon 2020 programından geldi. Ayrıca bu girişimlerin %40,4’ü başka girişimler, kişiler veya kuruluşlarla iş birliği yaptı; Ar-Ge veya diğer yenilik faaliyetlerinde iş birliği yapanların oranı %79,7 olarak belirlendi.

İş birliği ve coğrafi dağılım

İş birlikleri kapsamında yenilik yapan girişimlerin %31,3’ü yurt içinde, %7,6’sı Avrupa ülkelerinde ve %6,3’ü diğer ülkelerde Ar-Ge/yenilik faaliyetleri için ortak çalışmalara katıldı.

Kalite odaklı stratejiler ekonomik performansı etkiledi

2022-2024 döneminde yenilik yapan girişimlerin ekonomik performansını belirleyen stratejiler açısından bakıldığında, kaliteye önem verenler %72,6; mevcut müşteri gruplarını memnun etmeye odaklananlar %72,1 ve yeni müşteri gruplarına ulaşmaya odaklananlar %64,2 olarak öne çıktı.

Patent ve fikri mülkiyet yönleri

Yenilik yapan girişimlerin dörtte biri patent başvurusunda bulundu. Ticari marka tescili yaptıranlar %48,3 ile en yüksek paya sahipken, endüstriyel tasarım tescili %13,3 ve telif hakları %13,2 ile takip etti. Ayrıca ticari sır kullanımı %22,4, faydalı model başvurusu %14,1 olarak sıralanıyor.

Makine, ekipman ve yazılım yatırımları

Yenilik yapan işletmelerin %60,7’si makine, ekipman veya yazılım satın aldı. Bu yatırımların %91,8’i mevcut teknolojinin aynısı veya geliştirilmiş bir sürümüne dayanırken, %53,1’i daha önce kullanılmayan yeni bir teknolojiye yöneldi. Önceki referans dönemde bu pay %59,7 olarak kaydedildi; yatırım yapanların %92,0’ı önceki teknolojiye bağlı kaldı ve %52,4’ü yeni teknolojiye yöneldi.

Girişimin itibarını destekleyen çevresel yenilikler

Çevresel fayda sağlayan yenilikler uygulanmaya başlandığında, girişimlerin %58,8’i kullandıkları malzemeleri daha az zararlı veya tehlikesiz seçeneklerle değiştirdi. Üretim başına çevresel etkileri azaltmaya odaklananlar %56,9 (toprak, gürültü, su veya hava kirliliği) ve %56,6 (su/malzeme kullanımı) oranlarında oldu. Ürünlerin kullanım süresi boyunca çevresel faydaların artması amacıyla daha dayanıklı ürünler geliştirmek %60,0’lık, hava-su-gürültü-yeraltı kirliliğinin azaltılması ise %57,4’lük payla öne çıktı. Ayrıca kullanım sonrası geri dönüşümün kolaylaştırılması %56,2, toplam karbon ayak izinin azaltılması %55,2 ve biyolojik çeşitliliğin korunması %46,6 olarak izlendi.

Çevresel fayda sağlayan yenilikleri uygulamaya koyan girişimler için itibar etkisi

Bu tür yenilikleri hayata geçiren girişimlerin %91,7’si itibarını güçlendirmeyi, %90,1’i enerji, su ve malzemenin maliyetlerini azaltmayı, %89,6’sı mevcut çevresel düzenlemelere uyumu ve %88,8’i çevresel vergiler ve ödemeler nedeniyle avantaj elde etmeyi önemli buldu.

Çevresel yenilik yapmaya iten faktörler 2020-2022 ile 2022-2024 dönemlerinde bu konudaki görüşler karşılaştırıldı.