Mevsim geçişleri, hava koşullarındaki değişimlerle birlikte bazı enfeksiyon hastalıklarının görülme sıklığında artışa yol açabiliyor. Dr. Dilek Leyla Mamçu, sıcaklık ve nemin değişmesiyle birlikte bağışıklık sisteminin farklı tepkiler verebileceğini ve bu dönemde dikkat edilmesi gereken noktaları anlattı. Işık, melatonin ve serotonin seviyelerinin düşmesiyle D vitamini düzeylerinin de etkilenebileceğini belirtti.
Havanın ısısı ve neminin azalması, deri üzerinde kuruluklara ve bunun sonucunda temas yoluyla enfeksiyon riskinin artmasına sebep olabiliyor. Bağışıklık sisteminin zayıflaması, özellikle mevsim geçişlerinde bazı hastalıkların daha sık ortaya çıkmasına zemin hazırlıyor.
Mevsim geçişlerinde öne çıkan hastalıklar arasında üst solunum yolu enfeksiyonları (nezle, soğuk algınlığı), farenjit ve sinüzit ile alt solunum yolu hastalıkları yer alıyor. KOAH, bronşit, bronşiektazi ve astımı olanlar ile sigara kullanıcılarında bu dönemde akut alevlenmeler daha sık gözlemlenebiliyor. Dışarıdan gelen virüs veya bakteri, zemininde hastalık olan akciğerde enfeksiyon oluşturmaya yatkın hale gelebilir.
Besin yelpazesindeki değişimler ve gün ışığındaki azalma, ciltte kuruluk, çatlaklar ve pullanmalara yol açabilir; bu da kaşıma bağlı enfeksiyon riskini artırabilir. Ruhsal olarak da bazı kişilerde mevsimsel hassasiyetler, depresif belirtiler ve motivasyon kaybı yaşanabilir.
Riskli gruplar için aşılar kritik önem taşır: Yaşlılar, küçük çocuklar (özellikle 2 yaş altı), kronik hastalıkları olanlar ve bağışıklığı baskılanmış kişilerde enfeksiyon riski daha yüksektir. Özellikle grip ve zatürre aşılarının yapılması önerilir. Grip aşısı her yıl tekrarlanmalı ve kişinin durumuna göre doktor kararıyla aşı türü belirlenmelidir. Türkiye’de eylül-ekim dönemlerinden itibaren grip vakalarının görülebileceği hesaplanır ve çoğunlukla şubat-mart aylarına kadar risk devam eder.
Korunmanın temel ilkesi hijyeni hayatın merkezine almak… Hastalık zincirini kırmak adına belirtileri olan kişinin kendi etrafını izole etmesi, bulaşmayı azaltır. Maske, mesafe ve hijyen uygulamaları daha önce pandemide edinilen alışkanlıklar olarak mevsimsel bulaşıcı hastalıklar için de geçerliliğini korur.
Evde kalabilmek, gerekli olmadıkça toplu taşıma ve kalabalık kapalı alanlardan kaçınmak; gerekiyorsa maske kullanmak, elleri sık sık yıkamak ve temiz tutmak bu dönemdeki korunmanın temel taşlarıdır. Ayrıca günlük sıvı alımını artırmak, iyi uyumak, dengeli beslenmek ve yeterli vitamin-mineral alımını sağlamak önemlidir. Sigara ve alkol tüketiminden uzak durmak, açık havada düzenli egzersiz yapmak ve mevsime uygun giyinmek vücut ısısını sabit tutmaya yardımcı olur.
Destekleyici önlemler olarak D vitamini, gerektiğinde A ve E vitaminleri ile özellikle enfeksiyon dönemlerinde C vitamini (günde 1–2 g) alınabilir. Selenyum, magnezyum ve çinko gibi antioksidanlar da güvenli ve bilimsel kanıtlarla desteklenerek eklenebilir.
Leave a Reply